| |
 | Agnieszka Dwornik, Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu Absolwentka filologii polskiej oraz studiów podyplomowych z informacji naukowej i bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 1998 r. pracuje w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu, gdzie pełni funkcję kierownika Oddziału Opracowania Zbiorów (od 2019 r.), wcześniej kierując Sekcją Opracowania Formalnego Zbiorów (2016–2019) oraz Oddziałem ds. Systemu Bibliotecznego Nowej Generacji (2017–2021). W latach 2016–2021 wchodziła w skład Grupy roboczej ds. Standardów Bibliograficznych przy Centrum NUKAT, od 2017 r. reprezentuje BU UMK w zespołach Biblioteki Narodowej ds. Rozwoju Deskryptorów BN i przekształceń JHP KABA.Jej zainteresowania zawodowe koncentrują się na metadanych bibliograficznych, systemach bibliotecznych nowej generacji, standardach katalogowania, a ostatnio również na zastosowaniu narzędzi AI w tych obszarach. Jest autorką i współautorką artykułów na te tematy. |
Krajobraz z AI – biblioteka naukowa w otoczeniu narzędzi do tworzenia i wyszukiwania metadanych Sztuczna inteligencja staje się jednym z głównych czynników, które wpływają na sposób tworzenia i wykorzystywania metadanych w bibliotekach naukowych. Wspiera procesy wyszukiwania i odkrywania zasobów. Rozwój tych narzędzi w istotny sposób przekształca tradycyjne praktyki tworzenia i wyszukiwania informacji w bibliotekach – nie tylko w katalogach bibliotecznych czy multiwyszukiwarkach, ale również w innych udostępnianych czy rekomendowanych źródłach. Punktem wyjścia dla refleksji nad krajobrazem z AI w bibliotekach naukowych jest czwarte prawo S.R. Ranganathana – „oszczędzaj czas czytelnika” – reinterpretowane w kontekście współczesnych technologii. Wystąpienie podejmuje próbę uchwycenia napięcia między dążeniem do standaryzacji a rosnącą rolą elastycznych, opartych na języku naturalnym mechanizmów przeszukiwania szeroko pojętych baz wiedzy. W centrum uwagi znajdują się zmiany w podejściu do katalogowania oraz zróżnicowane praktyki środowisk katalogerskich funkcjonujących w różnych kontekstach językowych i instytucjonalnych. Globalna scena sztucznej inteligencji charakteryzuje się obecnie dużą dynamiką i zmiennością. Tempo wprowadzania nowych technologii, jak i kształtujące się ramy prawne czy wyspecjalizowane architektury agentowe sprawiają, że dzisiejsze studia przypadków bardzo szybko się dezaktualizują. Przez to obecne scenariusze wdrożeń należy traktować jako etap przejściowy, który w niedługim czasie może ulec istotnym zmianom zarówno pod względem dostępnych narzędzi, jak i dobrych praktyk w zarządzaniu metadanymi. |
 | Daria Fabisiak, Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu Absolwentka japonistyki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, łączy kompetencje językoznawcze i kulturoznawcze z badaniami nad nowoczesnymi metodami opracowywania zbiorów. Związana z Biblioteką Uniwersytecką w Toruniu od 2022 r., gdzie utworzyła otwartą kolekcję dziedzinową – Japonistyka.Obszar jej zainteresowań naukowych obejmuje zastosowanie narzędzi sztucznej inteligencji w katalogowaniu zasobów bibliotecznych, ze szczególnym uwzględnieniem publikacji japońskich i chińskich. Prowadzone badania dotyczą automatyzacji opracowania dokumentów obcojęzycznych oraz możliwości adaptacji modeli językowych do pracy z niełacińskimi systemami pisma. |
Krajobraz z AI – biblioteka naukowa w otoczeniu narzędzi do tworzenia i wyszukiwania metadanych Sztuczna inteligencja staje się jednym z głównych czynników, które wpływają na sposób tworzenia i wykorzystywania metadanych w bibliotekach naukowych. Wspiera procesy wyszukiwania i odkrywania zasobów. Rozwój tych narzędzi w istotny sposób przekształca tradycyjne praktyki tworzenia i wyszukiwania informacji w bibliotekach – nie tylko w katalogach bibliotecznych czy multiwyszukiwarkach, ale również w innych udostępnianych czy rekomendowanych źródłach. Punktem wyjścia dla refleksji nad krajobrazem z AI w bibliotekach naukowych jest czwarte prawo S.R. Ranganathana – „oszczędzaj czas czytelnika” – reinterpretowane w kontekście współczesnych technologii. Wystąpienie podejmuje próbę uchwycenia napięcia między dążeniem do standaryzacji a rosnącą rolą elastycznych, opartych na języku naturalnym mechanizmów przeszukiwania szeroko pojętych baz wiedzy. W centrum uwagi znajdują się zmiany w podejściu do katalogowania oraz zróżnicowane praktyki środowisk katalogerskich funkcjonujących w różnych kontekstach językowych i instytucjonalnych. Globalna scena sztucznej inteligencji charakteryzuje się obecnie dużą dynamiką i zmiennością. Tempo wprowadzania nowych technologii, jak i kształtujące się ramy prawne czy wyspecjalizowane architektury agentowe sprawiają, że dzisiejsze studia przypadków bardzo szybko się dezaktualizują. Przez to obecne scenariusze wdrożeń należy traktować jako etap przejściowy, który w niedługim czasie może ulec istotnym zmianom zarówno pod względem dostępnych narzędzi, jak i dobrych praktyk w zarządzaniu metadanymi. |
 | Beata Gamrowska, Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego Związana z Uniwersytetem Łódzkim od 2011 roku, od 2013 współtworzy Zespół Promocji Biblioteki UŁ, odpowiadając za koordynację działań promocyjnych i rozwój strategii komunikacyjnych. Specjalizuje się w komunikacji, mediach społecznościowych i brandingu, łącząc podejście strategiczne z twórczym warsztatem graficznym i ilustratorskim. Projektuje działania i wydarzenia angażujące różnorodne grupy odbiorców oraz współpracuje z partnerami zewnętrznymi w celu popularyzacji inicjatyw Biblioteki UŁ. W obszarze popularyzacji wiedzy prowadzi m.in. autorskie warsztaty „Sztuka popularyzacji” dla doktorantów UŁ oraz szkolenia dla instytucji kultury z zakresu promocji, zarządzania zespołem, myślenia projektowego i budowania marki. W pracy wykorzystuje doświadczenie artystyczne, tworząc nieszablonowe i angażujące rozwiązania komunikacyjne. |
Biblioteka jako laboratorium współpracy: nowy model funkcjonowania Wystąpienie podejmuje temat transformacji biblioteki akademickiej w kierunku otwartej, wielofunkcyjnej przestrzeni współpracy i aktywności społecznej. Na przykładzie doświadczeń Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego oraz współpracy z zespołem ambasadorskim, kołami naukowymi i jednostkami uczelni zostanie zaprezentowany model biblioteki jako „laboratorium współpracy”. W centrum uwagi znajdzie się ewolucja biblioteki – od miejsca indywidualnej, cichej pracy do dynamicznego hubu projektów, spotkań, warsztatów i inicjatyw kreatywnych. Szczególny nacisk zostanie położony na rolę biblioteki jako neutralnej przestrzeni (third space), sprzyjającej budowaniu relacji, wymianie wiedzy i współtworzeniu działań bez hierarchii i barier dostępu. |
 | dr hab. Grzegorz Gmiterek, prof. UW Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Kierownik Katedry Bibliografii i Dokumentacji na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na wykorzystaniu nowych mediów w instytucjach kultury. Stypendysta Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Uczestnik Programu Departamentu Stanu USA International Visitor Leadership Program „Library & Information Science”. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych, w tym książki Biblioteka w środowisku społecznościowego Internetu. Biblioteka 2.0, za którą otrzymał Nagrodę Naukową SBP i Nagrodę CLIO Wydziału Historycznego UW oraz współautor wydanej w 2017 roku książki Aplikacje mobilne nie tylko w bibliotece (wyróżnienie Rektora Politechniki Warszawskiej w konkursie ACADEMIA). W 2020 roku ukazała się jego książka Aplikacje mobilne w systemach informacyjnych. Teoria i praktyka, za którą otrzymał Nagrodę Naukową SBP im. Adama Łysakowskiego w kategorii „Prace o charakterze teoretycznym, metodologicznym, źródłowym”. |
| | |
 | dr Anna Małgorzata Kamińska, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Biblioteka Politechniki Śląskiej w Gliwicach Adiunktka w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Od ponad dwudziestu lat jest zawodowo związana z Biblioteką Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W swojej pracy badawczej koncentruje się na zagadnieniach z zakresu informacji naukowej, naukometrii oraz przetwarzania języka naturalnego. Jej główne zainteresowania obejmują analizę cytowań, bibliograficzne bazy danych oraz zrównoważony rozwój bibliotek. Obecnie bada również potencjał dużych modeli językowych, analizując możliwości ich zastosowania w pracy naukowej i komunikacji akademickiej. Autorka kilkudziesięciu artykułów publikowanych m.in. na łamach takich czasopism jak: „The Journal of Academic Librarianship”, „Journal of Documentation”, „Journal of Scholarly Publishing”, „Przegląd Biblioteczny” oraz „Zagadnienia Informacji Naukowej”. |
Biblioteka akademicka wobec generatywnej sztucznej inteligencji: od wywłaszczenia epistemicznego do współautorstwa infrastruktury wiedzy Generatywna sztuczna inteligencja (GenAI) nie jest kolejnym etapem cyfryzacji bibliotek, lecz jakościowym przełomem ich przemian: systemy oparte na dużych modelach językowych przekraczają granicę między narzędziem wyszukiwawczym a instytucją epistemiczną. Narzędzie odnajduje wiedzę stworzoną przez człowieka; instytucja organizuje warunki, w jakich wiedza ta powstaje, jest uprawomocniana i rozpowszechniana. Gdy GenAI samodzielnie syntetyzuje i interpretuje wiedzę, nie tylko konkuruje z biblioteką jako usługodawcą – wypiera ją jako aktora epistemicznego. Wystąpienie rekonstruuje trzy historyczne fazy ewolucji infrastruktury wiedzy, w których centralna pozycja biblioteki ulegała stopniowej erozji. Następnie analizuje mechanizmy jej dzisiejszej marginalizacji: dezintermediację, zależność infrastrukturalną (dane treningowe poza kontrolą instytucji) oraz transfer autorytetu od biblioteki ku algorytmom. Mechanizmy te składają się na zjawisko wywłaszczenia epistemicznego. Modelem analitycznym tej trajektorii – obrazującym przejście od kontrolowanego narzędzia do autonomicznego bytu – jest filmowa trylogia „Tron”. Diagnoza ta nie przesądza jednak o przyszłości. W referacie przedstawione zostaną scenariusze dla bibliotek: marginalizacja, koegzystencja oraz odzyskanie współautorstwa infrastruktury. Zrealizowanie tego ostatniego, optymistycznego scenariusza opiera się na trzech filarach. Są to: zarządzanie danymi jako czynny udział w infrastrukturze, sprawiedliwość epistemiczna (ochrona pluralizmu tradycji wiedzy) jako priorytet w nadzorze nad AI oraz krytyczna alfabetyzacja w zakresie AI jako nowa misja instytucji. Teza wystąpienia ma charakter warunkowy: marginalizacja epistemiczna nie jest przeznaczeniem bibliotek akademickich w erze GenAI, lecz potencjalnym skutkiem zaniechania. Obecny czas to moment konstytutywny, który rozstrzygnie, czy biblioteka stanie się współarchitektem nowej infrastruktury wiedzy, czy zaledwie jej biernym administratorem. Decyzje zapadają właśnie teraz. |
 | dr hab. Małgorzata Kowalska-Chrzanowska, prof. UMK Absolwentka bibliotekoznawstwa i filologii germańskiej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie bibliologii i informatologii, profesor w Instytucie Badań Informacji i Komunikacji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Członkini Zespołu doradczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ds. programu „Społeczna odpowiedzialność nauki” oraz działalności upowszechniającej naukę. Tutorka w kursach e-learningowych dla bibliotekarzy – Infobrokering, Login: Biblioteka, BibWeb. Prowadzi badania z zakresu użyteczności narzędzi cyfrowych w procesach transferu wiedzy i otwierania nauki, digitalizacji źródeł informacji, crowdsourcingu w działalności sektora non profit, nauki obywatelskiej. Autorka kilkudziesięciu publikacji naukowych, w tym książki Metody i narzędzia budowania społecznej odporności na dezinformację: od fact-checkingu po edukację medialną, za którą otrzymała Nagrodę Naukową SBP oraz nagrodę naukową Rektora UMK. |
Crowdsourcing i inteligencja zbiorowa w erze algorytmicznej: wyzwania dla wiarygodności informacji w bibliotekach akademickich Wystąpienie dotyczyć będzie ewolucji zjawiska crowdsourcingu w kontekście rosnącej dominacji algorytmów i systemów sztucznej inteligencji. Analiza projektów dziedzictwa kulturowego (CrowdHeritage, AI4Culture) zilustruje, że integracja AI i „mądrości tłumu” z jednej strony otwiera nowe możliwości zwiększania jakości metadanych i skalowania prac nad zasobami dziedzictwa, a z drugiej – prowadzi do „zanieczyszczenia” środowiska informacyjnego treściami generowanymi przez AI, co osłabia przejrzystość źródeł i utrudnia przypisanie autorstwa oraz odpowiedzialności. Centralną osią referatu będzie teza, że rozwiązaniem problemu spadku wiarygodności informacji w świecie AI nie jest rezygnacja z crowdsourcingu, lecz wdrożenie systemowych rozwiązań z zakresu edukacji medialnej i informacyjnej oraz modelu human in the loop, zakładającego stały udział ludzi w nadzorze, korekcie i ocenie wyników działania systemów AI. |
 | dr Beata Korzystka, Biblioteka Politechniki Poznańskiej Doktor nauk chemicznych w zakresie technologii chemicznej, absolwentka Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej. Od 20 lat związana z biblioteką akademicką, gdzie jako specjalista ds. informacji naukowej oraz kierownik zespołu wdrożyła kluczowe projekty, takie jak Repozytorium Politechniki Poznańskiej oraz baza dorobku naukowego VIVO (obecnie SIN.). Jej bogate doświadczenie zawodowe obejmuje: - Nowoczesną dydaktykę: Posiada 20-letnie doświadczenie w prowadzeniu zajęć (m.in. Information skills) tradycyjnymi oraz zdalnymi metodami kształcenia. Specjalizuje się w metodologii systematycznego przeglądu literatury (PRISMA, SALSA) oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w wyszukiwaniu informacji naukowej.
- Działalność ekspercką i międzynarodową: Pełni funkcję sekretarza Komisji Informacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk (O/Poznań). Jest stypendystką 13 zagranicznych staży w ramach programu Erasmus+, odbytych w renomowanych ośrodkach m.in. w Niemczech, Hiszpanii, Finlandii, Francji i na Malcie.
- Wsparcie nauki i Open Access: Od 9 lat aktywnie promuje ideę otwartej nauki, organizując spotkania i opracowując kursy e-learningowe z zakresu polityki Open Access. Jest również konsultantką w dziedzinie prawa autorskiego w obszarze zbiorów cyfrowych.
Autorka publikacji z zakresu blended learning oraz laureatka nagrody na międzynarodowej konferencji IATUL za prace nad nowymi kompetencjami bibliotekarzy w komunikacji naukowej. Ekspertka w podnoszeniu jakości usług dydaktycznych i audytor wewnętrzny systemów zarządzania jakością. |
Systematyczne Wyszukiwanie Literatury (SML) w naukach inżynieryjnych jako nowa rola bibliotek naukowych
Systematyczny przegląd literatury (ang. Systematic Literature Review – SLR/SML) staje się kluczowym narzędziem w naukach inżynieryjnych, pozwalającym na obiektywną syntezę rozproszonej wiedzy technicznej. W odróżnieniu od tradycyjnych przeglądów, SML opiera się na rygorystycznym protokole: od precyzyjnego zdefiniowania pytań badawczych, przez wielobazowe wyszukiwanie przy użyciu złożonych fraz logicznych, aż po krytyczną ocenę jakości wybranych publikacji. W inżynierii, gdzie postęp technologiczny jest niezwykle szybki, SML pozwala na identyfikację luk badawczych oraz ocenę dojrzałości poszczególnych rozwiązań technologicznych, minimalizując jednocześnie błąd stronniczości badacza.W dobie gwałtownego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji (AI), rola bibliotek naukowych ewoluuje z funkcji kuratora zbiorów w stronę strategicznego partnera procesu naukowo-badawczego. Biblioteki naukowe starają się wspierać naukowców w optymalizacji strategii wyszukiwawczych, rzetelnej analizie i weryfikacji źródeł informacji przy użyciu narzędzi cyfrowych, pełniąc tym samym kluczową rolę w procesie systematyzacji literatury i zarządzaniu danymi, stojąc na straży etyki oraz jakości publikacji naukowych. |
 | Norbert Nocóń, Biblioteka Jagiellońska w Krakowie Od 2017 roku związany z Biblioteką Jagiellońską w Krakowie, gdzie od 2022 roku pełni funkcję kierownika Oddziału Digitalizacji. Koordynuje działania związane z rozwojem zasobów cyfrowych oraz współtworzy Jagiellońską Bibliotekę Cyfrową. Odpowiada za koordynację zakupów oraz udostępnianie naukowych zasobów online. Wspiera środowisko akademickie, współtworząc ekosystem informacyjny Biblioteki Jagiellońskiej z uwzględnieniem narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, wspierających wyszukiwanie, odkrywanie i analizę treści naukowych. W obszarze jego zainteresowań znajduje się wykorzystanie sztucznej inteligencji w naukowych zasobach cyfrowych, ze szczególnym uwzględnieniem związanych z tym wyzwań i zagrożeń, a także dobrych praktyk umożliwiających ich świadome i efektywne wykorzystanie, jak również zastosowanie standardu COUNTER w analizie statystycznej wykorzystania zasobów cyfrowych. Odpowiada za rozwój usług cyfrowych oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w działalności biblioteki. Współpracuje z partnerami krajowymi i zagranicznymi oraz koordynuje działania cyfrowe w ramach różnych projektów ogólnopolskich, pełniąc funkcje merytoryczne w inicjatywach związanych z rozwojem infrastruktury informacyjnej i zasobów cyfrowych, w tym projektach z zakresu digitalizacji oraz udostępniania dziedzictwa naukowego i kulturowego. |
| | |
|---|
 | Kamila Różycka, Biblioteka Uczelni Łazarskiego w Warszawie Filolożka, absolwentka polonistyki i anglistyki oraz studiów podyplomowych z bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Zawodowo związana z Biblioteką Uczelni Łazarskiego w Warszawie, gdzie odpowiada za funkcjonowanie systemu informacyjno-wyszukiwawczego, koordynację procesów związanych z obsługą czytelników i udostępnianiem zbiorów oraz prowadzi szkolenia z zakresu akademickich baz danych. Aktywnie promuje bibliotekę w mediach społecznościowych. Posiada kwalifikacje w zakresie audytowania dokumentów cyfrowych zgodnie ze standardem WCAG oraz zarządzania danymi badawczymi jako data steward. Jej zainteresowania obejmują dostępność cyfrową, wykorzystanie sztucznej inteligencji w środowisku akademickim, otwartą naukę oraz rozwój nowoczesnych usług biblioteczno-informacyjnych. |
AI jako narzędzie wspierające dostępność cyfrową repozytorium bibliotecznego Uczelni Łazarskiego Wystąpienie dotyczy zagadnienia dostępności cyfrowej repozytorium bibliotecznego działającego w systemie DSpace oraz możliwości jej wzmocnienia poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji. Dostępność cyfrowa w repozytoriach akademickich obejmuje nie tylko zgodność z wytycznymi WCAG, lecz także zapewnienie skutecznego wyszukiwania, przejrzystości metadanych oraz możliwości ponownego wykorzystania zasobów naukowych. W prezentacji przedstawione zostaną kluczowe obszary zastosowań AI w środowisku repozytoryjnym, w tym automatyzacja i usprawnienie tworzenia metadanych, poprawa jakości opisów dokumentów, indeksowanie treści oraz rozwój mechanizmów wyszukiwania semantycznego. Omówiony zostanie również potencjał sztucznej inteligencji w zwiększaniu dostępności treści dla różnych grup użytkowników. Wystąpienie odnosi się do doświadczeń Biblioteki Uczelni Łazarskiego w zakresie wdrożenia repozytorium oraz analizuje praktyczne możliwości wdrażania rozwiązań opartych na AI w środowisku DSpace. Szczególny nacisk położony zostanie na wpływ tych technologii na jakość usług informacyjnych oraz zwiększanie widoczności i użyteczności zasobów naukowych. |
 | dr hab. Urszula Soler, prof. SGGW Jest doktorem habilitowanym nauk społecznych w dyscyplinie socjologia. Pracuje jako profesor w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Specjalizuje się w socjologii technologii, socjologii bezpieczeństwa, socjologii edukacji i cyberbezpieczeństwie.Od wielu lat współpracuje z Università Cattolica del Sacro Cuore w Mediolanie, zarówno w zakresie badań naukowych, jak i nauczania. Odbyła tam siedem staży badawczych i uczestniczyła w kilku międzynarodowych projektach naukowych. Ponadto współpracowała z innymi włoskimi uniwersytetami (w Bari, Udine, Rzymie, Teramo, Mesynie i Wenecji). W ostatnim roku podjęła także intensywną współpracę z Notre Dame University w Stanach Zjednoczonych.Regularnie podróżuje, aby wygłaszać wykłady w ramach programu Erasmus+, ucząc zarówno w języku angielskim, jak i włoskim. Biegle włada obydwoma językami.Jest autorką lub współautorką kilku dużych badań społecznych prowadzonych we współpracy z sektorem biznesu, koncentrujących się na postawach Polaków wobec nowych technologii i dezinformacji. Od kilku lat aktywnie współpracuje z Polską Izbą Informatyki i Telekomunikacji (PIIT) oraz Fundacją Digital Poland. Jest także redaktor naczelną czasopisma naukowego dot.pl (journaldot.pl). |
| | |
 | Kinga Tomaszewska, Biblioteka Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Absolwentka Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej oraz Podyplomowego Studium Dziennikarstwa i Public Relations na Uniwersytecie Wrocławskim. Wiele lat była związana z wydawnictwami jako redaktor i korektor. Od 2018 roku pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, należy do zespołu redaktorów Bazy Wiedzy UPWr. W 2021 r. ukończyła Data Steward School (2. edycja) i jako pierwsza osoba z uprawnieniami data stewarda na uczelni, rozpoczęła budowanie zespołu zajmującego się zarządzaniem danymi badawczymi (konsultacje DMP, uczelniane repozytorium danych badawczych, pomoc przy rozliczaniu grantów w zakresie danych badawczych). Należy do polskiej grupy data stewardów SKON (Sieć Kompetencji Otwartej Nauki). Reprezentuje Bibliotekę UPWr w grupie roboczej dla bibliotekarzy aliansu 9 europejskich uczelni EUGreen. Jest również licencjonowanym przewodnikiem po Wrocławiu. |
Jak mądrze zaopiekować się naukowcem. Biblioteczne menu.
Czy naukowcy w erze cyfrowej nadal potrzebują biblioteki? Jak najbardziej! Dzieje się tak i dzięki technologii, i dzięki ludziom. Tzw. kompetencje miękkie, pozostające – póki co – wyłącznie domeną homo sapiens, pozwalają na umiejętne i efektywne prowadzenie konsultacji, zwłaszcza tych „twarzą w twarz”. Technologia natomiast to Baza Wiedzy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, dokumentująca dorobek naukowy i publikacyjny naukowców. Jej częścią jest m.in. Repozytorium Danych Badawczych, pozwalające ludziom nauki na łatwiejsze wypełnienie wszystkich warunków grantodawców. Rzetelnie zgromadzony zasób informacji w Bazie Wiedzy jest podstawą do całościowych ewaluacji, analiz przygotowywanych na potrzeby wydziałów, dyscyplin czy całej uczelni, ale także starań poszczególnych osób o awanse i inne osiągnięcia.Wymienione aktywności nie wyczerpują tematu „opieki” roztaczanej nad naukowcami. Wystarczy wspomnieć np. o dofinansowaniu publikacji, czy uzyskaniu dostępu do artykułu poprzez wypożyczalnię międzybiblioteczną, a dostęp do światowych baz danych lub czasopism online to już po prostu biblioteczny standard. Biblioteka podpowiada (choć oczywiście nie decyduje) z jakich cyfrowych narzędzi warto korzystać przy pisaniu artykułów, a wachlarz tej oferty jest szeroki.I tak, może powoli, ale jednak zauważalnie, to coraz szersze biblioteczne menu podbija rozpoznawalność uczelnianej biblioteki w środowisku akademickim. |
 | Karolina Wicha, Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Od 2005 roku związana z Biblioteką Uniwersytecką Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, gdzie od 2018 roku pełni funkcję Zastępcy Dyrektora ds. Informacji Naukowej, Innowacji i Współpracy. Koordynuje przedsięwzięcia z zakresu rozwoju zasobów cyfrowych, humanistyki cyfrowej oraz udostępniania naukowych zasobów online, łącząc doświadczenie bibliotekarskie z nowoczesnym podejściem do zarządzania wiedzą. Specjalizuje się w zarządzaniu danymi badawczymi i przygotowywaniu planów zarządzania danymi, wspierając środowisko akademickie w działaniach realizowanych zgodnie z zasadami otwartej nauki. Odpowiada za rozwój Biblioteki Cyfrowej UJK i Repozytorium UJK, a także za obszary związane z informacją naukową, wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań w działalności biblioteki oraz współpracą z partnerami krajowymi i zagranicznymi. |
Od magazynu do ekranu: Biblioteka Cyfrowa UJK jako brama do otwartego dostępu Wystąpienie pokaże, jak Biblioteka Cyfrowa UJK przeszła drogę od idei digitalizacji do ważnego narzędzia udostępniania dziedzictwa naukowego i kulturowego uczelni. Zaprezentowane zostaną wybrane kolekcje obejmujące m. in. dokumenty XIX-wieczne, starodruki oraz wydawnictwa drugiego obiegu, które współtworzą unikatowy profil cyfrowych zasobów UJK. Przedstawione zostaną także projekty, dzięki którym ochrona cennych zbiorów została połączona z ich szeroką obecnością w sieci i większą dostępnością dla odbiorców. W centrum wystąpienia znajdzie się strategia „lokalne dziedzictwo, globalny dostęp”, pokazująca, że biblioteka akademicka może skutecznie łączyć troskę o zbiory specjalne z ideą otwartego dostępu. |